સમાન કળામાં $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતી બે સુસંબદ્ધ સાંકડી સ્લિટ્સ એકબીજાને સમાંતર $3 \lambda$ ના નાના અંતરે મૂકવામાં આવી છે. પ્રકાશને સ્લિટ્સથી $D (>> \lambda)$ અંતરે મૂકવામાં આવેલા પડદા $S$ પર એકત્રિત કરવામાં આવે છે. કેન્દ્ર $O$ થી તે લઘુત્તમ અંતર $x$ શોધો કે જેથી બિંદુ $P$ મહત્તમ (maxima) હોય.

આકૃતિમાં યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ દર્શાવેલ છે. અવલોકન કરવામાં આવે છે કે જ્યારે $t$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક શીટને એક સ્લિટની સામે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ $n$ ફ્રિન્જ પહોળાઈ જેટલા અંતરે સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda$ હોય,તો $t$ કેટલું હશે?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને,જ્યારે એક વ્યતિકરણ પામતા કિરણના માર્ગમાં $t = x \lambda$ જાડાઈની કાચની પ્લેટ $(\mu=1.5)$ મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે જે સ્થાને અગાઉ મધ્યસ્થ અધિકતમ મળતું હતું ત્યાં તીવ્રતા બદલાતી નથી. $x$ નું મૂલ્ય .......... હશે.

આકૃતિ (માપ પ્રમાણે દોરેલી નથી) ધ્યાનમાં લો જેમાં $R = 1 \ cm$ ત્રિજ્યા અને $f = 20 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અભિસારી લેન્સને વચ્ચેથી કાપવામાં આવે છે. ઉપરના ભાગને $d = 1 \ mm$ જેટલો ઉપર ખસેડવામાં આવે છે અને નીચેના ભાગને તેટલા જ અંતરે નીચે ખેંચવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેની જગ્યાને અપારદર્શક શીટ દ્વારા બંધ કરવામાં આવે છે. $\lambda = 500 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો બિંદુવત પ્રકાશ સ્ત્રોત લેન્સથી $2f$ અંતરે ઓપ્ટિકલ અક્ષ પર મૂકવામાં આવે છે. એક મોટો પડદો લેન્સના જમણી બાજુના મુખ્ય કેન્દ્રથી $L = 1 \ m$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે. પડદા પરના વ્યતિકરણ શલાકાઓની આશરે સંખ્યા શોધો.

યંગના વ્યતિકરણના પ્રયોગમાં,એક કિરણના માર્ગમાં $2.5 \times 10^{-5} \, m$ જાડાઈની અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પારદર્શક પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે. તો શલાકાઓની ભાતમાં કેટલું સ્થાનાંતર (shift) થશે ($, cm$ માં)? બે સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $0.5 \, mm$ છે અને સ્લિટ તથા પડદા વચ્ચેનું અંતર $100 \, cm$ છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં એક સ્લિટના પ્રકાશના માર્ગમાં $1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે,તો: